• Ogólnopolska Konferencja Naukowa
  • Wielkie rody polsko-litewskie
    „Wolni z wolnymi” – unia lubelska 1569–2019
  • Geneza, znaczenie, inspiracje w 450. rocznicę powstania unii polsko-litewskiej

ZAMEK TARNOWSKICH w DZIKOWIE

Zamek Tarnowskich w DzikowieZamek w Dzikowie, siedziba Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega, to dawna rezydencja Tarnowskich, której początki sięgają XV wieku. Rozbudowywana o kolejne skrzydła w I połowie XVII i ostatniej ćwierci XVIII stulecia, w latach 30-tych XIX wieku została przebudowana w stylu neogotyku angielskiego przez Francesco M. Lanciego.Wtedy też stała się sławna za sprawą zgromadzonej w jej murach Kolekcji Dzikowskiej, będącej dziełem Walerii ze Stroynowskich i Jana Feliksa Tarnowskich. Wyposażenie zamku i wiele dzieł uległo zniszczeniu podczas pożaru zamku w grudniu 1927 roku, po którym został on odbudowany w obecnym kształcie, według projektu Wacława Krzyżanowskiego. Po II wojnie światowej zespół zamkowy stał się siedzibą szkoły rolniczej, zaś Kolekcja Dzikowska uległa rozproszeniu .

Na zbiory Tarnowskich składały się Archiwum Rodowe z cennymi dokumentami z XIV – XIX w. (w tym dokumenty królewskie i cesarskie), Biblioteka z rzadkimi rekopisami i starodrukami (w tym pierwodruki dzieł pisarzy polskiego renesansu i dzieł naukowych, m.in. Mikołaja Kopernika i Jana Heweliusza) oraz rękopisami (w tym najstarszy odpis "Kroniki" Wincentego Kadłubka, "Statuty Wiślickie" Kazimierza Wielkiego, "Balladyna" Juliusza Słowackiego i "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza), Galeria Malarstwa z obrazami malarzy wywodzących się z czołowych szkół włoskich i niderlandzkich z XVI – XVIII wieku (z najsławniejszym "Lisowczykiem" Rembrandta van Rijn) oraz Zbiór Miniatur.

Tarnowscy posiadali też zabytki sztuki starożytnej, (fragmenty mozaiki i rysunków na tynku), a także pamiątki narodowe związane m.in. z hetmanem Janem Tarnowskim, księciem Józefem Poniatowskim i cesarzem Napoleonem. Zamkowe komnaty zdobiły też liczne obrazy malarzy polskich XIX i pocz.XX wieku.

Prowadzona od 2007 roku rewaloryzacja rezydencji pozwoliła na odtworzenie jej historycznego kształtu przestrzennego, z przeznaczeniem na siedzibę Muzeum Historycznego m. Tarnobrzega. W odnowionych piwnicach z XV – XVII wieku urządzono ekspozycję archeologiczną oraz wystawę prezentującą dzieje zamku Tarnowskich. Na parterze odtworzono kilkunaście historycznych wnętrz zamkowych, gdzie znalazło się wiele obrazów, oryginalnych mebli, bibelotów i pamiątek związanych z dawnymi ich mieszkańcami. Są to Kaplica, Biblioteka, Poczekalnia, Gabinet, Sypialnia i Łazienka Hrabiego, Pokoj Biały, Pokój Żółty, Sala Wielka i Pokoj Czerwony. Na piętrze zaś Sala Pod Stropem i Pokój Miniatur.

Imponujaca jest kolekcja kilkudziesięciu portretów Tarnowskich oraz przedstawicieli czołowych polskich rodów z nimi spokrewnionych z XVI – XX wieku, prezentowana we wnętrzach zamkowych, na które składają się całopostaciowe portrety sarmackie, oraz dzieła m.in. Henryka Rodakowskiego, Kazimierza Pochwalskiego, Jana Matejki, Jacka Malczewskiego, Julisza i Wojciecha Kossaków. Szczególnie jednak zachwyca Galeria obrazów w Sali Pod Stropem, które powróciły po latach do zamku Tarnowskich, z dziełami wielkich mistrzów włoskich i niderlandzkich, takich jak Bonifacio Veronese, Agostino, Anibale, Ludovico Carracci, Simone de Passaro, Francesco Trevisani, z kręgu Tycjana, Rafaela, Bacciarellego i Canaletta. Obok, w czterech szafach prezentowana są słynna kolekcja miniatur z dziełami mi.in. W. Lesseura i Walerii Tarnowskiej.

Zamek otacza park krajobrazowy z XVIII/XIX wieku z okazami egzotycznych drzew (m.in. miłorząb japoński, tulipanowiec amerykański), reliktami fortyfikacji bastionowych z XVII wieku, oraz budynkami towarzyszącymi (kuchnia zamkowa z 1857 roku, ujeżdżalnia i powozownia z końca XIX wieku oraz elektrownia z 1910 roku).

 Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega
Zamek Tarnowskich w Dzikowie – Tarnobrzegu

ul. Sandomierska 27
39-400 Tarnobrzeg

 Współrzędne obiektu:

Szerokość: 50°34'45.7"N
Długość: 21°40'36.6"E

Tagged Under

Patronat Honorowy

Organizatorzy

Patroni